Odkrycie w Cerekwicy!

Metryczkę z XVIII wieku odnaleziono niedawno wewnątrz kościelnych organów. Zabytkowy dokument pozwolił historykom poczynić interesujące ustalenia.

W trakcie remontu organów prowadzonych przez firmę organmistrza Jana Drozdowicza w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego, dokonano interesującego odkrycia. W środku cerekwickiego instrumentu umieszczona była przed wiekami metryczka, autorstwa niejakiego Johanna Gottloba Petery. Człowiek ten na przełomie XVIII i XIX wieku w Poznaniu pełnił funkcję katedralnego organmistrza. Na dokumencie wyraźnie widoczna jest odręcznie wpisana piórem data zakończenia prac przy organach – 12 października 1798 roku. Dzięki temu dokumentowi stwierdzono, że:  

 –  zabytkowe organy są starsze od obecnego budynku kościoła w Cerekwicy o ok. 30 lat; obecnie liczą sobie 216 lat,

–  uprawdopodobniła się teza, że do Cerekwicy organy zostały przeniesione z Katedry Poznańskiej,

–  cerekwickie organy są najstarszym instrumentem nadal służącym liturgii w regionie szamotulskim.

Organy zostały zbudowane prawdopodobnie na przełomie XVIII i XIX wieku i zamontowane w cerekwickim kościele w 1928 r. przez J. Stanisławskiego, jako instrument translokowany z „Poznańskiego Tumu”. Posiadają one 8 głosów zamontowanych na dwóch wiatrownicach o trakturze mechanicznej – tonowej. Po całkowitym demontażu instrumentu jest szansa na odtworzenie historycznego brzmienia organów.

Niestety, tworzące aparat grający piszczałki drewniane, zaatakowane są przez robaki – kołatki, poza tym były niewprawnie naprawiane (malowanie farbą klejową z minią). Wiele piszczałek ma zniszczone tzw. nogi i serca. Wszystkie wiatrownice organów (z drewna dębowego i sosnowego) są silnie zabrudzone i również zaatakowane przez drewnojady. Skóra na płytach wiatrownic przez lata została silnie zbita i przetarta. Elementy snycerki instrumentu są mocno zardzewiałe i w wielu miejscach mają ubytki. Drewniane elementy tzw. szafy organowej są zabrudzone, zaatakowane przez kołatki i mają zniszczone polichromie oraz ubytki stolarskie.

Organy z Cerekwicy są ważnym zabytkiem budownictwa organowego. Tym ważniejszym, że pozwalają zrekonstruować instrument w prawie pierwotnym kształcie muzycznym i technicznym. Dlatego inicjatywa restauracji tego zabytkowego instrumentu, jest tak ważna dla zachowania instrumentarium kościołów regionu.

 J.R.

Kategoria: 

Dodaj komentarz

Reklama